LIBER SECUNDUS
40-56 Laocoön and the Trojan Horse
40 Prīmus ibi ante omnēs magnā
comitante
catervā
41 Lāocoön ardēns summā
dēcurrit
ab arce,
42 et procul “Ō miserī, quae tanta
īnsānia,
cīvēs?
43 Crēditis
āvectōs
hostēs? Aut ūlla putātis
[T]
44 dōna
carēre
dolīs
Danaum? Sīc nōtus
Ulixēs?
45 Aut hōc
inclūsī
lignō
occultantur
Achīvī,
46 aut haec in nostrōs
fabricāta
est māchina mūrōs,
47
īnspectūra
domōs ventūraque
dēsuper
urbī
48 aut aliquis
latet
error;
equō nē crēdite, Teucrī.
[T]
49 Quidquid id est, timeō Danaōs et dōna ferentēs.”
50 Sīc fātus
validīs
ingentem vīribus hastam
51 in latus inque ferī
curvam
compāgibus
alvum
52
contorsit.
Stetit illa
tremēns,
uterōque
recussō
53
īnsonuēre
cavae
gemitumque dedēre
cavernae.
54 Et, sī fāta deum, sī mēns nōn
laeva
fuisset,
55 impulerat ferrō
Argolicās
foedāre
latebrās,
[T]
56 Troiaque nunc stāret,
Priamīque arx alta manērēs.
201–249 The Fate of Laocoön and Troy
201 Lāocoön, ductus
Neptūnō
sorte
sacerdōs,
[T]
202
sollemnēs
taurum
ingentem
mactābat
ad ārās.
203 Ecce autem geminī ā
Tenedō
tranquilla
per alta
204 (horrēscō
referēns)
immēnsīs
orbibus
anguēs
205
incumbunt
pelagō
pariterque ad lītora tendunt;
206 pectora quōrum inter flūctūs
arrēcta
iubaeque
207
sanguineae
superant undās, pars cētera
pontum
[T]
208
pōne
legit
sinuatque
immēnsa
volūmine
terga.
209 Fit
sonitus
spūmante
salō;
iamque arva tenēbant
210 ardentēsque oculōs
suffectī sanguine et ignī
211
sībila
lambēbant
linguīs
vibrantibus
ōra.
212
Diffugimus
vīsū
exsanguēs.
Illī agmine certō
213
Lāocoönta petunt; et prīmum parva duōrum
214
corpora nātōrum
serpēns
amplexus uterque
[T]
215
implicat et miserōs
morsū
dēpascitur
artūs;
216 post ipsum auxiliō subeuntem ac tēla ferentem
217 corripiunt
spīrīsque
ligant ingentibus; et iam
218
bis medium amplexī,
bis
collō
squāmea circum
219 terga datī superant capite et
cervīcibus altīs.
220 Ille simul manibus tendit
dīvellere
nōdos
221
perfūsus
saniē
vittās ātrōque
venēnō,
222 clāmōrēs simul horrendōs ad sīdera tollit:
223 quālis
mūgītus, fūgit cum
saucius āram
[T]
224
taurus et incertam
excussit
cervīce
secūrim.
225 At geminī
lāpsū
dēlūbra ad summa
dracōnēs
226
effugiunt saevaeque petunt
Trītonidis arcem
227 sub pedibusque deae clipeīque sub orbe teguntur.
228 Tum vērō
tremefacta novus per pectora cūnctīs
229
insinuat
pavor, et scelus
expendisse merentem
230 Lāocoönta ferunt, sacrum quī
cuspide
rōbur
231 laeserit et tergō
scelerātam
intorserit hastam.
232 Dūcendum ad sēdēs
simulācrum ōrandaque dīvae
[T]
233 nūmina
conclāmant.
234
Dīvidimus mūrōs et moenia
pandimus urbis.
235
Accingunt omnēs operī pedibusque
rotārum
236
subiciunt
lāpsūs, et
stuppea
vincula
collō
237 intendunt:
scandit fātālis māchina mūrōs
238
fēta armīs. Puerī circum
innūptaeque puellae
239 sacra canunt
fūnemque manū contingere gaudent:
[T]
240 illa
subit mediaeque
mināns
inlābitur urbī.
241 Ō patria, Ō dīvum domus
Īlium et
incluta bellō
242 moenia
Dardanidum! Quater ipsō in līmine portae
243 substitit atque
uterō sonitum quater arma dedēre;
244
instāmus tamen
immemorēs
caecīque furōre
[T]
245 et mōnstrum īnfēlīx
sacrātā
sistimus arce.
246 Tunc etiam fātīs aperit
Cassandra futūrīs
247 ōra deī
iussū nōn umquam crēdita Teucrīs.
248 Nōs
dēlūbra deum miserī, quibus ultimus esset
[T]
249 ille diēs,
festā
vēlāmus
fronde per urbem.